Psychose

Een psychose is een psychiatrisch toestandsbeeld (psychische aandoening), waarbij de patiënt het normale contact met de - door zijn omgeving ervaren - werkelijkheid geheel of gedeeltelijk kwijt is.

Bij een psychose spreekt men van positieve en negatieve symptomen. Positieve symptomen zijn symptomen die bij mensen zonder psychose niet voorkomen en negatieve symptomen zijn gedragspatronen die bij mensen zonder psychose wel voorkomen.

Positieve symptomen kunnen zijn:

  • Wanen - Denkbeelden die niet overeenkomen met algemeen geaccepteerde opvattingen en of ideeën waarvan de patiënt niet af te brengen is met logisch redeneren. Vaak, maar niet altijd, is er ook sprake van paranoia.
  • Hallucinaties - Het waarnemen van zaken die er niet zijn, zoals stemmen in het hoofd, beelden, geuren of aanrakingen.
  • Verward denken - Psychotici en hun omgeving hebben erg veel moeite elkaar te begrijpen doordat het denken en uitdrukken veranderd is door de psychose. Het is chaotisch en of te langzaam of te snel.
  • Verward spreken en schrijven - Zelfs als de gedachten van de patiënt samenhangend zijn kan hij problemen hebben deze in taal te uiten. Soms uit zich dit in gehaast spreken, vreemde woordkeuzes of het gebruik van neologismen (nieuw/verzonnen woorden).
  • Verstoorde emoties - Een patiënt kan versterkte emoties ervaren of totaal niet bij een situatie passende, zoals lachen op een begrafenis. Ook kan iemand schijnbaar zonder reden plotseling emotioneel worden. Emoties kunnen ook afwezig lijken.

Negatieve symptomen kunnen zijn: Weinig spreken, weinig tot geen initiatief tonen, een verstoord dag - nacht ritme gedurende langere tijd, het hebben van weinig energie, geringe motorische expressie (vanuit de hersenen gestuurde bewegingen), een vlakke gezichtsuitdrukking en zich bovenmatig terugtrekken.

Soms duurt de aanloop naar een psychose enige weken tot maanden, maar het toestandsbeeld kan zich ook heel snel ontwikkelen. Het verschijnsel is enigszins te vergelijken met iemands gemoedstoestand na het horen van een ernstig bericht, bijvoorbeeld bij het overlijden van een dierbare of een ernstig auto-ongeluk, waarna men enige tijd 'van de wereld' is. De directe omgeving wordt voor enige tijd totaal anders ervaren.

Vroege detectie

Het is vooral bij jonge mensen van belang dat psychotische verschijnselen tijdig worden vastgesteld. Hoe sneller hulp kan worden geboden, hoe kleiner de kans op het blijvend worden van de gesteldheid.


Zie ook:

 
 
 
menu